Emek sömürüsüyle mücadelede kadınlar galip

Polonya'da çalışanlarının büyük çoğunluğu kadınlardan oluşan dürnyanın önde gelen süpermarket zincirlerinden Tesco'da emek sömürüsüne karşı mücadeleyi kadınlar kazandı


Buket YAMANER/Polonya

Portekiz asıllı şirketler grubu Jeronimo Martins'in marketler zinciri Biedronka (uğur böceği-hanım böceği anlamına geliyor) ve uluslar arası marketler zinciri Tesco'nun Polonya şubelerindeki kadın çalışanlar, günlük çalışma saatlerinin (12-20 saat) aşırı uzunluğu ve sık sık yapılan mesailer için ek hiçbir ücret ödenmemesinden şikayetçi oldu.
20-21 Şubat 2008'de Czestochowa ve Tychy kentlerinde 2 saatlik iş bırakma eylemi yapan Tesco kadın çalışanları, 1 saatlik ücretlerinin 2,60 ytl olduğunu ve ayda yaklaşık 400 ytl brüt maaşlarına karşılık 9 yıldır hiç zam alamadıklarını dile getirdi. Ağustos 80 adlı Sivil Toplum Örgütü ve 46 günlük grevlerinden sonra bazı haklar elde etmeyi başaran Budryk Madeni çalışanları ülke içinden mücadeleyi desteklerken, İngiltere ve Galler'deki Uluslar arası Sosyalist Direniş Örgütü de kadınlara dışardan destek kampanyası düzenledi.
Yürütülen koordine mücadeleyle Mart sonunda (Dziennik Baltycki gazetesinin haberine göre) Gdynia şehrindeki Tesco çalışanları, yöneticilerden Nisan ayından itibaren kasiyerlere 300 PLN (yaklaşık 150 ytl), market içi çalışanlarına 150 PLN (75 ytl) zam sözü almayı başardı. Ayrıca tatil günlerindeki çalışmalar ve market içi ek işler için de 200 PLN (100 ytl) ücret ödenmesi kararlaştırıldı. Ticaret Birliği Çalışanları Lideri ( Zwiazek Zawodowy Pracowników Handlu ) Jan Ciborski yaptığı açıklamada bu kazanımların son olmadığını yöneticilerle Nisan ayında tekrar bir araya gelindiğinde işçiler için daha başka haklar elde etmeye çalışacaklarını söyledi. Tesco Basın Sözcüsü Przemyslaw Skory ise "Her iki taraf ta mutlu. Eğer çalışanlar talep ederse önümüzdeki ay bir başka görüşme daha yapacağız" şeklinde görüş bildirdi.
Tesco'ya karşı kadınların emek haklarını aramaları Polonya'da ilk kez 2003 yılında Bozena Lopacka ile gündeme gelmişti. Biedronka gibi Polonya'da 820 marketi 13 binden fazla çalışanı bulunan bir büyük kuruluşa karşı 2003 yılında açtığı dava ile Lopacka, 2006 yılında sonuçta 35 bin PLN (yaklaşık 10 bin euro) kazanmıştı. Sonucun kendi kişisel zararını karşılamasından çok Polonya'daki çalışma şartlarının ve kadınların emek sömürüsüne dikkat çekmesine sevindiğini söyleyen yabancı uyruklu Lopacka, bu anlamda öncü olmuştu.

Üç kadın ABD'nin en büyük aracı kurumunu mahkum ettirdi
Cinsiyet ayırımına 33 milyon dolarlık ceza
İşyerinde erkekleri kayıran ve kadınlara mesleki gelişim konusunda eşit hak vermeyen ABD'nin en büyük aracı kurumlarından Smith Barney kendisini dava eden 3 kadın çalışanına 33 milyon dolar tazminat ödemeye karar verdi. Renee Fassbender Amochaev, Deborah Orlando ve Kathryn Varner adlı kadın çalışanlar Smith Barney'i yüksek odanışymanlık geliri ödeyen müşterileri erkek çalışanlara aktarmakla suçlamışlardı. Şirket üç yıllık mahkeme sürecinin sonunda kadın çalışanlarına çok büyük miktarda tazminat ödemeyi kabul etti. Rekor düzeyde tazminat ödeyecek olan Smith Barney bu arada erkek çalışanları eğitmek için bir de psikolog çalıştıracak. Smith Barney firması, 1998 yılında da benzer bir davayla karşılaşmış ve mahkeme sonucunda ayrımcılık uygulamalarına son vereceğini açıklamıştı. Smith Barney'nin kardeş kuruluşu Citigroup da dava sonucunda 100 milyon dolardan fazla bir tazminat ödemek zorunda kalmıştı. Yaşanan bu gelişmelere karşın cinsel ayrımcılığın devam ettiğini ve Smith Barney'in 21. yüzyıla gelemediğini öne süren Amochaev ve arkadaşları, firmaya yeniden dava açmaya karar vermişti. Davanın sonuçlanmasının ardından bir açıklama yapan Citigroup yetkilileri, 'konunun nihai bir çözüme bağlanmasından' duydukları memnuniyeti dile getirdi.


Yorumlar:

Yorum Yaz