Anadolu'da 4 bin yıl önce kadın hakları

 

Kayseri'deki kazılarda, Anadolu'da kadınların 4 bin yı öncesine dayanan bazı hakları olduğu yazılı tabletlerde ortaya çıktı

25.11.2015
Yazı Boyutu:  
Kayseri'deki Kültepe-Kaniş Karum ören yerinde yapılan kazılar Anadolu'da 4 bin yıl önce kadınların bazı haklarının yazılı olarak varlığını ortaya koydu. Bulunan tabletlerde kadının evlenme, boşanma, miras ve nafaka konularındaki hakları yazıyor.



Kayseri’deki Kültepe-Kaniş Karum ören yerinde Ankara Üniversitesi öğretim görevlileri hummalı bir çalışma yürütüyor.

67 yıldır süren kazı çalışmaları sonucunda elde edilen bulgular, tam 4 bin yıl öncesinde kadın hakları, hukuk ya da ticaretin nasıl olduğuna ışık tutuyor.

Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu’nun yönetimindeki kazı çalışmalarında görev yapan Asuriyolog Yard. Doç. Dr. Hakan Erol ve Yard. Doç. Dr. Murat Çayır konu ile ilgili bilgi verdi.

Akademisyenlerin verdiği bilgiye göre, MÖ 1950-MÖ 1750 yıllarında okuma yazmanın Batı’ya oranla gelişmiş olduğu Anadolu topraklarında, 23 binin üzerinde ticari anlaşma ve hukuksal belge bulunuyor. Bugünkü şirketlerin muhasebe kayıtlarını aratmayacak tabletler, UNESCO dünya bellek listesi tarafından koruma altına alınmayı bekliyor. 



MÖ 1950 - MÖ 1750 yıllarında Anadolu’nun göbeğinde yazılan Kültepe tabletleri arasında evlenme, boşanma, miras, nafaka ve evlat alma gibi aile içi hukukuyla alakalı belgeler bulunuyor. İşte hukuksal anlamda büyük önem taşıyan belgelerin içerikleri:
-  O yıllarda Asurlularla Anadolu halkının evlilikleri sonlanırsa, boşanma mukaveleleri karşılıklı anlaşma esasına dayanıyor. 

İkinci eş yasak
-  Tabletlerde ikinci bir eş almanın yasak olduğu, alındığı takdirde de erkeklerin para cezasına çarptırılacağı bilgisi yer alıyor. 
-  Belgelerde, boşanma durumunda her iki tarafın da hukuki hakları olduğu bilgisi yer alıyor. 
-  Boşanma sonrası tarafların din veya ırk fark etmeden gönlü kimi isterse onunla evlenebileceği, herhangi bir kısıtlamanın olmadığı belirtiliyor. 


Nafaka hakkı var
-  Tabletlerde yer alan boşanma belgelerinde mal paylaşımı, miras ve nafaka konularına değiniliyor. Evli bir çiftin boşanması durumunda, evin her ikisinin olduğu, öldükleri zaman evlerinin çocuklarına kalacağı gibi bilgiler buunuyor. 

-  Günümüzde de boşanmaların en önemli sorunları arasında gösterilen ‘nafaka’, o yıllarda ‘hukuk çerçevesinde’ işleniyor.

-  Eşlerinden boşanan kadınların ileride geçim sorunu yaşamaması için ‘nafaka’ aldığı bilgisi tabletlerde yer alıyor. 

-  Bir çiftin boşanma belgesinde, erkeğin kadına ekonomik yardım sağlayacağı sözünün verilmesi, kadın erkek eşitliğinin o yıllarda da varlığını gösteriyor. 

-  Günümüzde Anadolu’nun bazı yörelerinde yaygın olan, kocası ölen kadının kayınpederi veya kayınbiraderi ile evlendirilmesi geleneğinin o yıllarda var olduğuna dair hiçbir iz olmaması ise eski Anadolu’nun hukuksal gücünü ortaya koyuyor.

-  Miras konusunda ise, ‘çocukların anne ve babalarına bakma yükümlülüğü olduğu ve mirasın anca anne ve baba öldükten sonra paylaşılabileceği’ bilgileri yer alıyor. 

-  Miras yüzünden çıkan kardeş kavgalarıyla ilgili hukuksal düzenlemeler mahkemeye taşınıyor. Durum, o dönemin hukuksal gücünü ortaya koyuyor. 

(Dünya Taşlardan/ Milliyet)

Yorumlar

Ali Erdem

30.01.2016
Allah aşkına birakın bu yalanları. Bu milleti daha ne kadar cahil yerine koyup böyle şeyleri yutturacaksınız? 4000 yıl önce oradakimler yaşıyordu onu önce bir şöyle sonra biz bakarız kimin kadın hakları vardı kiminkişi yoktu.
Yapmayın yahu....bunca cinyart, zulüm, ağaca mıhlama, baş kesme, yere gömüp taşlama, hepsi dönemden kalma değilmidir? daha dün bunu söylüyordunuz şimdi anadolu oldu melek kaldı ortada.

Mehmet Kurt

28.01.2016
Anadolu'nun hangi yöresinde kocası ölen bir kadın kayınpederi ile evlendiriliyor merak ettim doğrusu, evet kayınbirderi ile evlendirmeler yaşanıyor ama kayınpeder evliliği abartılı olmuş.

Emir Çapraz

25.01.2016
Alp Arslan kardeşim bu ne şiddet,bu ne celal,sendeki bu arkeoloji düşmanlığının çok önemli bir sebebi olsa gerek,anlatta ferahla,arkeoloji bilimini eleştirebilmen için önce üniversite giriş sınavında arkeolojiyi kazanman,sonrada 4 yıl bu bölümde dirsek çürütmen gerek,sonrada bitirebilmen için bir sürü sınavları başarman gerek,yoksa öyle yalancı pehlivanlar gibi arkeolojiye meydan okuman fayda etmez,bilime saygı duymayı da önce zahmet olacak ama bir koşu öğreniver...

necdet gelgün

17.12.2015
yazınızın başındaki, "dağ aslanı avlayan kadın" freskinin orijinalini sorabilir miyim ??
bu eski bir fresk midir, yoksa yani mi ???
bilgilendirirseniz sevinirim

Nuri

02.12.2015
Para m.ö 7 yüzyılda kullanılmaya başlandıysa nasıl m.ö 1900 yılında ikinic eş alanlar para cezasına çarptılıyordu?

Nalan

02.01.2016 - 13:13
Bahsedilen para cezası dönemin takas yöntemi olmasın sakın?

alp arslan

02.12.2015 - 21:55
dogrudur nuri bey . tarihte ilk olarak para m.o 700lerde lidiyalilar tarafindan kullanilmistir maalesef arkeolojik bilgilerin yuzde 80ni sacma sapan yalanlardan ibarettir ve bazi cevrelerin cikari dogrultusunda sunulmustur . butur yanlis bilgilerin verilmesi insanlarin suuruyla alay etmektir

SABRİ YÜCEL

02.12.2015 - 18:56
BURADAKİ PARA SÖZCÜĞÜ LİDYALILARIN BULDUĞU PARA ANLAMINDA OLMASA GEREK.O GÜN PARASAL DEĞER OLARAK NE KULLANILIYORSA KASTEDİLEN ODUR SANIYORUM.ÇİVİ YAZILARINDA MUHASEBE KAYITLARINA RASTLANDIĞINA GÖRE O ZAMANDA ALINAN SATILAN BİR ŞEY VARDI MUHAKKAK.ALIM SATIMIN OLDUĞU YERDE PARANIN İŞLEVİNİ GÖRECEK ALTIN,GÜMÜŞ,BAKIR,BRONZ GİBİ BİR ŞEYLER VARDIR HERHALDE? ANTİK ÇAĞ TARİHLERİNİ OKUMAK GEREK...

Üye Ol



Üye Girişi