Gelenek bozuldu: Akraba evliliklerinde azalma sürüyor

 

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, Türkiye'de akraba evliliklerinin toplam evlilikler içindeki payı da azalmaya devam ediyor. 2020'de toplam resmi evlilikler içerisinde son evliliğinde akraba evliliği yapmış 16 ve üzeri yaştaki bireylerin oran yüzde 8,4 olarak kaydedildi.

7.05.2021
Yazı Boyutu:  
ADNKS sonuçlarına göre Akraba evlilikleri akrabalık türüne göre incelendiğinde, akraba evliliği yapmış bireylerin yüzde 46,6'sının hala/dayı çocukları ile yüzde 27,2'sinin amca çocukları ile ve yüzde 26,2'sinin ise teyze çocukları ile evli olduğu görüldü.

Akraba evliliği oranının en fazla olduğu il yüzde 20,6 ile Mardin oldu. Bu ili yüzde 18,3 ile Şanlıurfa ve yüzde 17,1 ile Diyarbakır izledi. Akraba evliliği yapmış bireylerin oranının en az olduğu il ise yüzde 1,1 ile Edirne oldu. Bu ili yüzde 1,5 ile Kırklareli ve yüzde 2 ile Çanakkale izledi.

2020'de gerçekleşen resmi evliliklerde ise akraba evliliklerinin oranı yüzde 3,8 oldu. Bu oran 2010'da yüzde 5,9 ve 2015'te yüzde 4,8 olarak kaydedilmişti.

Akraba evlilikleri illere göre incelendiğinde, 2020 yılında gerçekleşen toplam resmi evlenmeler içindeki akraba evliliği oranının en yüksek olduğu il, yüzde 15,1 ile Şanlıurfa oldu. Bu ili, yüzde 13,7 ile Mardin ve yüzde 12,6 ile Muş izledi. Akraba evliliği oranının en düşük olduğu il ise yüzde 0,5 ile Kütahya oldu. Bu ili yüzde 0,6 ile Çanakkale ve Edirne illerinin izlediği görüldü.

SOSYOLOG NARLI'NIN YORUMU

2010 yılından itibaren akraba evliliklerinde sistematik bir düşüş yaşandı. 70 ve 80'li yıllarda kendisini bir birey olarak değil, ailenin bir parçası olarak gören insanların bugün kendisini birey olarak görmeye başladığını belirten Sosyolog Prof. Dr. Nilüfer Narlı, "40 yıl önce akrabaların çöpçatanlıkla ortaya çıkardığı evlilikler artık çok değişti. Z kuşağının sosyal medyadan tanıştığını görüyoruz" dedi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2010 yılından itibaren akraba evliliklerinde sistematik bir düşüş yaşandı. 2020'deki bütün evlilikler içerisinde akraba evliliklerinin oranı yüzde 3,82'ye kadar geriledi. Bu oran 2010'da yüzde 5,9 olarak tespit edilmişti.

Yıllar içinde yaşanan bu değişimi değerlendiren Bahçeşehir Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Nilüfer Narlı, "Kentleşme ve modernleşme sonucu Türkiye'deki son 30 yılda aile yaşantısının ve değerlerinin nasıl değiştiğine bakmamız gerekir. Kırdan kentlere göçün ivme kazandığı 1970'li ve göçün pik yaptığı 1980'li yıllarda İstanbul gibi büyük metropollere, Akdeniz ve Ege kıyılarına gelen insanlar akrabalık ilişkilerinin çok güçlü olduğu dayanışmacı bir aile hayatına sahiplerdi. Evlilikleri mümkün olduğunca yakın akrabalar ile yapıyorlardı. Bu hem bir gelenekti ve geleneğin bozulması, törenin bozulması olarak görülüyordu. Aynı zamanda bu ekonomi temelli tercihti. Çünkü mal-mülk dışarıya çıkmasın tamamen kuzenler arasında paylaşılsın anlayışı vardı" diye konuştu.



Üye Ol



Üye Girişi