Hukukçular Türk tipi taşıyıcı anneliği tartıştı

 

Kemerburgaz Üniversitesi Medeni Hukuk Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şükran Şıpka'dan skandal açıklama: Kumalık Türk tipi taşıyıcı anneliktir.

21.04.2017
Yazı Boyutu:  
İstanbul Kemerburgaz Üniversitesi'nde (İKBU) hukukçular ve doktorlar bir araya gelerek üremeye yardımcı tedavi yöntemleri ve hukuki sonuçlarını konuştu. İKBU Medeni Hukuk Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şükran Şıpka, kumalığın Türk tipi taşıyıcı annelik olduğunu, bu nedenle çocuğun soybağının karıştığını ve hukukçuların taşıyıcı annelik kavramına kurallar getirmesi gerektiğini söyledi.

Prof. Dr. Şıpka taşıyıcı annelik ve kumalık ile ilgili skandal açıklamaları şöyle:

"Türkiye'de bir sosyal olgu var. Çocuğu olmayan kadınlar dışlanıyor ve kocalarının başka bir kadından çocuğu olması öneriliyor. Kuma olarak adlandırılan bu ikinci kadın bana göre bir Türkiye tipi taşıyıcı annedir. Kumanın doğurduğu çocuğun annesi olarak genellikle nüfusta resmi nikahlı kadının adına kaydediliyor. Aynen bir taşıyıcı annenin doğurduğu çocuğun, ısmarlayan anne adına kaydedilmesi gibi.. Taşıyıcı anne yolu ile çocuk sahibi olmak Türkiye’de yasak olmakla birlikte, ya kuma alarak, ya da maddi durumu iyi olan aileler yurt dışına giderek bu yolla çocuk sahibi olmak istiyor. Oysa, yurt dışı örnekleri de dikkate alarak, taşıyıcı anneliğe hukuken izin verilmesi gerektiği kanaatindeyim. Her ne kadar genel ahlak ya da dini nedenlerle taşıyıcı annelik kabul edilmek istenmese de,  bir çok ailenin  buna mecbur kaldığı da bir gerçektir. Üreme yöntemlerindeki  tıbbi gelişmeler karşısında, hukukun buna sessiz kalması, hatta yasaklaması bireyin-ailelerin çocuk sahibi olma konusunda üreme haklarına aykırılık oluştrmaktadır. Taşıyıcı annelik yöntemine hukuken izin verilmesi ile birlikte, çocuğun ana bakımından soybağını belirleyen Medeni Kanun’da buna ilişkin yeni düzenlemeler getirilmelidir. Bu toplumsal ihtiyaca hukuk bir çözüm bulmak zorundadır. Tıbbi gelişmeler bunu ailelere sunuyorsa, neden hukuk onları engeliyor ve yasal olmayan yollara yöneltiliyor?"

"TAŞIYICI ANNELİKLE İLGİLİ ÖZEL BİR KANUN YOK"

Türkiye'de taşıyıcı annelik ile ilgili bir özel kanun olmadığını, sadece Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Yönetmeliği bulunduğunu  belirten Prof. Dr. Şıpka,  sözlerini şöyle sürdürdü:

"Tıbbi yöntemlerle yapılan tedavilere ilişkin Sağlık Bakanlığı'nın yönetmeliği dışında özel  bir kanun yok. Bu yönetmeliğin eklerinde yer alan bazı yasaklar kapsamında, evli olmayan çiftlere bu tür tıbbi yöntemlerle donör ya da embriyo transferi yapılamıyor. İkincisi de evli çiftlerin kendi üreme hücrelerinden oluşan embriyonun  kadın olan eşe transfer edilmesi zorunlu. Bu da şuna yol açıyor, örneğin kadının yumurtası yoksa, kısır ise ya da bir hastalık nedeniyle rahminde çocuk taşıyamıyorsa, başka şekilde çocuk sahibi olması mümkün değildir demek ki. Hiçbir şekilde bu tıbbi yöntemlerle de bir döllenme söz konusu olamayacak veya bir taşıyıcı anne vasıtasıyla da  çocuk sahibi olamayacaktır. İşte bu kadınların çocuk sahibi olabilmeleri için, onların üreme hakları dikkate alınarak, yurt dışında taşıyıcı annelik bir çok ülkede yasallaştırılmıştır. Türkiye'de taşıyıcı annelik yasak olmakla birlikte, bu yasağa rağmen bazı insanlar yurt dışında buna izin veren ülkelerde taşıyıcı annelik yoluyla ya da yumurta bağışı alarak bu yöntemlerle çocuk sahibi olabiliyorlar. Yasal olmayan yollardan bir para veya  mal elde ettiğinizde devletin suç teşkil eden bu malları  müsadere eder, el koyar. Peki bu yolla elde edilen çocuğa devlet el mi koyacak? Bu çocuk ülkeye nasıl giriş yapabilecek? Çocuğun anne bakımından soybağı ne olacak? Bir kanun boşluğu doğuyor. O zaman bizim hukukçular olarak bu 'de facto' dediğimiz fiili duruma bir çare bulmamız gerekir. Bu konularda Medeni Kanunda eksiklik var. Özellikle de çocuğun soy bağı kapsamında yapay döllenmeyi de içeren kurallar getirmemiz gerekiyor.” (DHA)

Üye Ol



Üye Girişi