İnsan öldürmek için kişi başına 230 dolar harcıyoruz

 

SIPRI’nin yıllık raporuna göre dünyada savunma harcamaları Soğuk Savaş sonrasının zirvesinde. Ülkelerin toplam askeri harcamaları 2 trilyon dolara yaklaştı. Savunmaya 18 milyar dolardan fazla ayıran Türkiye ise 15’inci sırada yer alıyor.

03.05.2018
Yazı Boyutu:  
Stockholm Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) tarafından açıklanan yıllık rapora göre küresel savunma harcamaları 2017 yılında yüzde 1,1 oranında artarak 1 trilyon 739 milyar dolara yükseldi. Türkiye'nin  silah ithalatı ise  son iki yılda büyük oranda arttı ve ortadoğu ülkeleri arasında beşinci sıraya yükseldi.


Rapora göre Askeri harcama sıralamasının başında açık farkla ABD geliyor. ABD’nin 2017 yılı savunma bütçesi 610 milyar dolarla dünya genelinde savunmaya yapılan yatırımların üçte birini oluşturdu. ABD’nin savunma bütçesi, ikinci sıradaki Çin’in yaptığı askeri harcamaların 2,2 katını buluyor. ABD’nin 2018 yılında da yaklaşık 700 milyar dolarını savunmaya ayıracağını tahmin ediliyor.

Çin savunma harcamalarını 20 yıldır arttırıyor. Çin’in savunma harcamalarının 2017 yılında yılında yaklaşık yüzde 2,6 oranında artarak 228 milyar dolara çıktığı kaydedildi. Ancak uzmanlar, Pekin’in askeri harcamalarının hükümetin resmi kayıtlarından daha yüksek olduğunu tahmin ediyor.

RUSYA'DA AZALMA

Rusya’nın silah, mühimmat ve diğer askeri giderlerinde 1998’den bu yana ilk kez azalma kaydedildi. Rapora göre Rusya askeri harcamalarını bir yılda yüzde 20 oranında azaltarak 66 milyar 300 milyon dolara indirdi. SIPRI raporunda Rusya’nın savunma bütçesindeki indirimin ekonomik durumunun kötüye gitmesiyle ilgili olduğu belirtildi.

Avrupa’nın toplam savunma harcamaları 2017’de bir yıl öncesine göre yüzde 2,2 oranında geriledi. Ancak Avrupa’nın küresel savunma harcamalarındaki payı yüzde 20’yi buluyor. Savunmaya en fazla kaynak ayıran Avrupa ülkeleri arasında Fransa 57 milyar 800 milyon dolarla 6’ncı, İngiltere ise 47 milyar 200 milyon dolarla 7’nci sırayı aldı.

Almanya’nın savunma harcamaları da 44 milyar 300 milyon dolarla 1999 sonrasının en yüksek düzeyine çıktı. Almanya savunma bütçesi en fazla olan ülkelerin dokuzuncu sırasında bulunuyor. Raporda 15’inci sırada yer alan Türkiye’nin de savunmaya 18 milyar 200 milyon dolar ayırdığı belirtildi.

Asya ülkeleri Çin ile aralarındaki gerginlik nedeniyle savunma harcamalarını on yılda yüzde 59 oranında arttırdı. NATO’nun 29 ülkesi ise 2017 yılında savunmaya toplam 900 milyar dolar harcadı. Bu meblağ savunma için yapılan küresel harcamaların yüzde 52’sine tekabül ediyor.



MİLLİ GELİRE ORANI

Savunmaya yapılan harcamalar dünya genelinde gayrı safi hasılasının yüzde 2,2’sine yükseldi. Böylece kişi başına savunmaya harcanan miktar 230 dolara çıktı. Bu rakam ülkeden ülkeye büyük farklılıklar gösteriyor.

Milli gelirinden savunmaya en fazla kaynak ayıran ülkelerin başında yüzde 10 oranıyla Suudi Arabistan geliyor. Savunma bütçesinin en düşük olduğu Japonya, gayrı safi milli hasılasının sadece yüzde 0,9’unu savunmaya harcadı. Almanya’da bu oran yüzde 1,2 oldu. ABD, NATO ülkelerinden milli gelirinin yüzde 2’sini savunmaya ayırmalarını talep ediyor.

Milli gelirden savunmaya en fazla kaynak ayıran ülkelerin tümü Asya ve Ortadoğu’da yer alıyor.

SIPRI Başkanı Jan Eliasson, 2012 – 2016 yılları arasında değişmeyen küresel savunma harcamalarının 2017’de yeniden artmış olmasının “ciddi endişelere” yol açtığını ve “dünyadaki anlaşmazlıklara barışçı çözüm bulma gayretlerini sekteye uğrattığını” söyledi.



SUUDİ ARABİSTAN VE KATAR'IN SİLAH İTHALATI YÜZDE 200 ARTTI

Öteyandan geçen yıl Kasım ayında yayımlanan SIPRİ verilerine göre Ortadoğu ülkelerinin silah ithalatı son beş yılda neredeyse ikiye katlandı. Bölgedeki silahlanma yarışında Suudi Arabistan ve Katar dikkat çekiyor.  İki ülkenin silah ithalatı son beş yılda önceki beş yıla oranla yüzde 200'den fazla arttı

Son beş yılda Ortadoğu ülkelerinin küresel silah ithalatındaki payı yüzde 29 olarak kayıtlara geçti. 2012-2016 döneminde Ortadoğu'nun silah ithalatı yüzde 86 arttı. Bölge ülkeleri arasında aslan payı ise Suudi Arabistan'ın.

Suudi Arabistan, dünyanın Hindistan'dan sonra en büyük silah ithalatçısı. Körfez Krallığı'nın, silah ithalatı son beş yılda önceki beş yıla göre yüzde 212 arttı. Katar'ın ithalat artışı ise yüzde 245 olarak kayıtlara geçti.

Suudi Arabistan geçen yıl silahlanmaya 50 milyar dolar para harcadı. Onu, 18 milyar dolarla Birleşik Arap Emirlikleri izledi. İran ve İsrail'in savunma bütçesi yaklaşık 14'er milyar dolar olarak kayıtlara geçti.

TÜRKİYE BÖLGEDE İLK BEŞTE

Türkiye, yaklaşık 11 milyar dolarla bölge ülkeleri arasında beşinci sırada. Umman ve Irak 9'ar milyar, Kuveyt 7 milyar, Katar 5 milyar dolarla ilk 10'da yer alıyor.

Küresel silah ihracatında ise Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Çin, Fransa ve Almanya başı çekiyor. Silah satışının yüzde 74'ünü bu beş ülke gerçekleştiriyor. Amerika Birleşik Devletleri'nin üç büyük müşterisi ise Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Türkiye.
Suudi Arabistan, İngiltere için de karlı bir pazar oluşturuyor.
İngiltere silah satışının yarısını körfez krallığına yapıyor.Ancak  ABD Bakanı Trump'ın yaptığı  bir dizi anlaşma sonrası (toplam 200 millyar dolar) ABD, Suudi arabistan'a silah satışında İngiltere'yi geride bıraktı.

( Deutsche Welle Türkçe/ NTV)

Üye Ol



Üye Girişi