Türkiye’nin ilk Tiyatro Vakfı kuruldu

 

Bir grup tiyatro insanı ve akademisyenin girişimiyle kurulan Tiyatro Vakfı, ortak geçmişin ve yaşam kültürünün ayrılmaz bir parçası olan tiyatroyu, tüm katmanlarıyla belgelemeyi ve bellek yitimini önlemeyi amaçlıyor.

04.02.2020
Yazı Boyutu:  
Toplumsal belleği canlı tutarak, unutulanları anımsatarak, bilinmeyenleri gün yüzüne çıkartarak korunan tiyatro mirası, ortak yaşam kültürünü korumak adına da büyük önem taşıyor.

Köklü bir tiyatro geçmişi olan İstanbul başta olmak üzere, Türkiye’nin tiyatro belleğini hızla yitirmesi ve toplumun büyük bir kesiminin tiyatro kültür mirasına uzak kalışı, tiyatronun kalıcılığını yitirmesini de beraberinde getiriyor.

Kültürel değer yitimini önlemeyi amaçlayan Türkiye Tiyatro Vakfı’yla Türkiye’nin kültür çeşitliliğini ve zenginliğini güçlü bir şekilde yansıtan, toplusal bellek için büyük önem taşıyan tiyatro alanında kapsayıcı ve bütünlüklü bir arşiv oluşturuluyor.



Vakfın kuruluş amaçları şöyle sıralanıyor:

1 – Türkiye Tiyatro Müzesi ve Araştırma Merkezi’ni kurarak Türkiye tiyatrosu arşivini bir arada tutmak, onu zenginleştirmek, paylaşıma açmak, bilgi üretimine ortam sağlamak ve oluşturulacak bu kültürel birikimi gelecek kuşaklara aktarmak,

2 – Dünden bugüne kalanları araştırmak ve gün yüzüne çıkarmakla yetinmeyip bugünden yarına kalacakları da kayıt altına almak,

3 – Türk tiyatrosuna önemli katkıda bulunmuş Ermeni, Rum ve Yahudi topluluklarının tiyatro kültürünü tüm katmanlarıyla bir araya getirmek ve görünürlüğü sağlamak,

4 – Geleneksel Türkiye tiyatrosuyla ilgili her türlü belgeye ve yaşayan ustalara ulaşmak, bu alanda kapsamlı araştırma ve yayın çalışmaları yapmak,

5 – Yaşayan ve süreklilik sağlayan bir müze yapılanması ile içinde tiyatro da olmak üzere çeşitli kültür etkinlikleri yapılmasına olanak tanıyan, sergilemede özellikle çocuk, genç ve engelli ziyaretçileri gözeten, çağdaş ve dinamik bir kültür merkezi oluşturmaktır.

Arşivleme

Vakıfi, Türkiye tiyatrosunun arşivini bilimsel ölçütler doğrultusunda bir araya getirmek ve bu birikimi, bilgi üretimine ortam sağlayacak biçimde gelecek kuşaklara aktarabilmek amacıyla Ekim 2018’de arşivleme çalışmalarına başladı.

Bütünlüklü bir tiyatro arşivi oluşturmak için ilk olarak bağış ya da satın alma yoluyla ulaşılan tüm malzemeleri tasniflendi ve dijitalize edildi.  Ardından çağdaş arşivleme ölçütlerine uygun olarak kurgulanan bir envanter programıyla söz konusu arşivi kayıt altına alınmaya başlandı.

Literatür veritabanı

Vakıf üyeleri, 2018 Ekim ayında İÜ Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü son sınıf öğrencileriyle birlikte çeşitli devlet, üniversite ve kurum kitaplıklarının dijital kataloglarıyla sınırlanan bir literatür veritabanı oluşturmaya başladı.

Kullanıcının aradığı yayının bulunduğu kitaplığa yönlendirmenin yanı sıra her bir yayın için eklediğimiz içerik bilgileriyle daha nitelikli bir bibliyografya kaynağı oluşturabilmeyi amaçlayan veritabanı ayrıca, yayınların izlek ve içerik bilgilerine göre oluşturulan anahtar sözcük sistemiyle, araştırmaların konusuyla ilgisi olabilecek tüm yayınlara kolaylıkla erişim de sağlıyor.

Türkiye tiyatrosuyla ilgili tüm yazılı kaynakların yer ve içerik bilgilerini tek platform üzerinden görüntülenmesini sağlayarak bütünlüklü bir bibliyografya havuzu oluşturmayı ve ilgililerin kullanımına açmayı amaçlayan veritabanına Aralık 2019’da toplam 1500 yayının bilgi girişleri yapıldı.



Sözlü tarih

Türkiye tiyatrosu arşivi için yazılı belgelerin yanı sıra kişisel tanıklıklara dayanan, insan hikâyelerini ön plana çıkaran görüşmeler de yapılıyor.

2019 yılı boyunca, tiyatro tarihimizde yer etmiş adlarla toplam 16 görüşme gerçekleştiren vakıf üyeleri, gelecek dönemde arşivin bu bölümünü daha da zenginleştirmeyi ve Türkiye tiyatro tarihiyle ilgili tanıklıkları çok geç olmadan kayıt altına almayı hedefliyor.

Sözlü tarih çalışmamızın ilk yılında görüşülen isimler şöyle: 

Haldun Dormen, Duygu Sağıroğlu, Metin Akpınar, Ferhan Şensoy, Nedret Güvenç, Atila Alpöge, Arif Erkin, Can Kolukısa, Metin Deniz, Genco Erkal, Ümit Denizer, Seçkin Selvi, Mihalis Vasiliadis

Ermeni, Rum ve Yahudi tiyatroları

Türkiye tiyatrosunun arşivinin oluşturulmasında Ermeni, Rum ve Yahudi topluluklarının Türkiye tiyatrosundaki konumlarının önemine dikkat çeken vakıf, tiyatro kültürünü tüm katmanlarıyla bir araya getirmeyi ve görünürlüğü sağlamayı amaçlıyor.

Bu bağlamda uzman kişilerle, tanıklarla iletişime geçtik, kurullar oluşturan vakıf üyeleri, her biri gönüllü olarak bilgi ve deneyimlerini bizimle paylaşan danışmanlarla Türkiye Tiyatro Müzesi’ne yönelik yol haritaları hazırlıyor. (KültürServisi)

Üye Ol



Üye Girişi