Üç Fidan: Deniz  Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan anılıyor

 

Türkiye'de sol hareketin en önemli isimleri arasında yer alan Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan, idam edilmelerinin 47'nci yılında anılıyor.

06.05.2019
Yazı Boyutu:  
Gezmiş, İnan ve Aslan'ın , 6 Mayıs 1972'de infazı, Türkiye'nin idam tarihinde de önemli bir yer tutuyor.

27 Mayıs 1960'da askerin darbeyle yönetime el koymasından bir yıl sonra eski Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan idam edildi.

Bu idamların ardından sağ kanattan "intikam" çağrıları gelmeye başladı.

Türkiye'de sağ ile sol gruplar arasındaki çatışmaların yoğunlaşmaya başladığı 1970 yılında Deniz Gezmiş, Sinan Cemgil ve Hüseyin İnan ile birlikte Ankara'da Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu'nu (THKO) kurdu.

Ocak 1971'de THKO adına Ankara'da bir banka soygunu gerçekleştirildi. Bunun ardından halihazırda hakkında yakalanma kararı olan Gezmiş ve Yusuf Aslan "vur emri" ile aranmaya başlandı ve ödül konuldu.

Gezmiş ve Aslan, 12 Mart 1971'deki muhtıradan 4 gün sonra Sivas'ın Germerek ilçesinde yakalanırken, bundan bir hafta sonra da İnan Kayseri'de yakalandı.



Gezmiş, Aslan ve İnan; Ankara 1 No.lu Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi tarafından yargılandı.

Yapılan yargılama sonucunda, eski haliyle Türkiye Cumhuriyeti "teşkilatı esasiye kanunun tamamını veya bir kısmını" ortadan kaldırma suçuna idam cezası öngören Türk Ceza Kanunu'nun 146'ncı maddesi uyarınca suçlu bulundular ve idam cezasına çarptırıldılar.

Daha sonra idam kararı Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından da onaylandı.

Dönemin sağcı milletvekillerinden Mustafa Kubilay İmer, oturumda yaptığı konuşmada, "Bu üç komünist soysuzun idamları hakkındaki karara gelinceye kadar, daha önce çıkan ve sayısı hayli kabarık idam infazlarına ses çıkarmayan CHP ve onun genel başkanı, kamuoyu tarafından çok iyi bilenen sebeplerden adeta af havarisi kesilmiştir" dedi.

TBMM'de "3-3" bağırışları arasında Gezmiş, Aslan ve İnan'ın idamına onay verildi.

İDAMA ONAY VERENLERDEN NAFİLE PİŞMANLIK

İlerleyen yıllarda ise o dönem idama onay veren siyasetçiler duydukları pişmanlıkları dile getirdi.

Adalet Parti kökenli siyasetçilerden Nahit Menteşe, "Asker mutlaka idamlarını istiyordu. Deniz Gezmiş ve arkadaşları konusunda yanlış yaptık" dedi.

9'uncu cumhurbaşkanı Süleyman Demirel de yıllar sonra, "O günün şartları öyle icap ettiriyordu" diye konuştu.

O dönem 25 yaşında olan Gezmiş ve Aslan ile 23 yaşındaki İnan, 6 Mayıs 1972 tarihinde sabaha karşı idam edildi.

BAŞKA BİR DÜNYA YARATMAK İÇİN YOLA ÇIKMIŞLARDI

Marksist.org sitesinde Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan idamıyla ilgili şu ifadelere yer verildi:

1960'lar tüm dünyadaki gibi Türkiye'de de radikalleşen bir kuşağın ortaya çıkışına tanıklık etmişti. Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan gençlik hareketinin önde gelen isimleriydi. Devrimciydiler, devlete başkaldırmışlardı. Başka bir dünya yaratmak için yola çıkmışlardı, ancak 12 Mart rejimi için onlar sadece "terörist"ti. 6 Mayıs sabahı darbeciler tarafından idam edildiler.

1960'lı yıllarda toplumsal muhalefet ciddi şekilde güç kazanmıştı. Meclise giren Türkiye İşçi Partisi gençlerin ilgisinin odağına yerleşiyordu. İşçi hareketi de giderek radikalleşiyordu, işçilerin eylemleri yeni bir konfederasyonu Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'nu (DİSK) ortaya çıkarmıştı. İşçi hareketi 15-16 Haziran 1970'te en üst noktasına varmıştı.

AİLESİ CHP'LİYDİ TİP'E ÜYE OLDU

Bu arada gençlik hareketi de işçi hareketinden kopuk olmakla birlikte giderek radikalleşiyordu. Gençlik hareketi asıl olarak Türkiye İşçi Partisi (TİP) içinde şekillenmiş ancak bu örgütün reformist yapısı sonuç olarak bir kopuşu getirmişti.

Deniz Gezmiş, 1965 yılında TİP'in Üsküdar İlçe Başkanlığı'na üye olarak politik hayatına başladı. CHP'li bir ailenin çocuğuydu ancak işçi hareketlerinden etkileniyor ve sosyalizmle yakından ilgileniyordu. Bu, onu TİP'e üye olmaya itti.

İlk olarak Çorum Belediyesi temizlik işçilerinin Taksim Anıtı'na çelenk koymaları sırasında işçilere destek verirken gözaltına alındı. 1966 yılında İstanbul Hukuk Fakültesi'ne kaydoldu. Aynı yıllarda Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan da ODTÜ'ye girmişlerdi. O yıllarda Fikir Klüpleri Federasyonu (FKF) üniversitelerde TİP'in gençlik örgütü olarak faaliyet gösteriyordu. İnan ve Aslan da FKF üyesiydiler.

Deniz Gezmiş, 1968 yılındaki İstanbul Üniversitesi işgaline öncülük edenlerden birisiydi ve ABD askerlerinden oluşan 6. filonun protestolarında da en önde yer aldı. Bu olaylar Deniz Gezmiş'in tüm Türkiye'de gençlik hareketi içindeki en tanınan liderlerden birisi olmasını da beraberinde getirdi.

O dönemde TİP içinde giderek büyüyen bir tartışma vardı. Gençler, TİP'in parlamenterist çizgisine tepki duyuyor, devrimci bir hareketlilik içine girmek istiyorlardı. Dışarıdan Mihri Belli, Doğan Avcıoğlu gibi isimlerin etkisiyle TİP içinde de Milli Demokratik Devrim (MDD) ve Sosyalist Devrim (SD) tartışması yaşanıyor, tartışma giderek büyüyordu. Bu süreçte Gezmiş, İnan ve Aslan gençlik hareketinin önder isimleri de hızla radikalleşti.

Gezmiş ve arkadaşları TİP'ten koptuktan sonra 1968 yılında Devrimci Öğrenci Birliği (DÖB)'ü kurdular. Bu sırada FKF Dev-Genç'e dönüştü. 1969 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nin işgaline öncülük eden Gezmiş hakkında tutuklama kararı çıkartıldı, ancak Gezmiş yakalanmaktan kurtulmayı başararak Filistin'e gitti. Bu dönemde ileride Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu (THKO)'nun kadrolarını oluşturacak gençler (Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan, Yusuf Aslan, Cihan Alptekin, Kadir Manga, Atilla Keskin, Mustafa Yalçıner vb.) Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) kamplarına giderek gerilla eğitimi aldılar.

Deniz Gezmiş Türkiye'ye geri döndüğünde Sinan Cemgil ve Hüseyin İnan'la birlikte 1970 yılında THKO'yu kurdu. Böylece silahlı mücadele dönemi başladı. 1971 yılında Ankara Emek'teki İş Bankası soygununda yer alan, Gezmiş daha sonra Balgat'taki Tuslog tesislerinden 4 ABD'li askerin kaçırılmasında yer aldı. Bu askerleri sonradan serbest bıraktılar.

Ancak 12 Mart darbesinin gelişiyle gençlik hareketi hedef tahtasına oturtuldu. 12 Mart, gençlik hareketinin pek çok liderini tutukladı veya katletti. Nihat Erim başkanlığında bir hükümet kuruldu ve "Balyoz" adı altında işçi hareketi ve gençlik hareketine ağır bir saldırı başladı.

THKO ve Mahir Çayan önderliğindeki THKP-C'nin pek çok üyesi tutuklandı veya katledildi. Deniz Gezmiş, Gemerek'de, Yusuf Aslan, Şarkışla'da, Hüseyin İnan, Kayseri'de yakalandı. Pek çok THKO üyesiyle beraber idamları istendi. Bu dönemde onları kurtarmak için yapılan girişimlerin çoğu sonuçsuz kaldı, hatta bazıları (Nurhak ve Kızıldere olayları gibi) devrimci gençlerin ölümüyle sonuçlandı. Ali Elverdi başkanlığında toplanan mahkeme 18 kişinin idamına karar verdi. Daha sonra 3 kişinin idamına hükmedildi: Deniz, Yusuf, Hüseyin. Parlamentoda, idam hükmü oylamaya sunulduğunda Süleyman Demirel başta olmak üzere 276 milletvekili "evet", 48 milletvekili ise "hayır" oyu verdi.

"YAŞASIN TÜRK VE KÜRT HALKLARININ KARDEŞLİĞİ"

Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan, 6 Mayıs 1972 günü sabaha karşı asıldılar. Deniz Gezmiş, idam sehpasında "Yaşasın Kürt ve Türk halklarının kardeşliği" sloganını haykırdı. 5 Mayıs 2011'de kaybettiğimiz avukat Halit Çelenk, idama şahit oldu ve bu sahneyi pek çok yerde anlattı.

Daha güzel başka bir dünya için yola çıkan Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan, karanlığın güçlerine boyun eğmemenin ne demek olduğunu bizzat pratikleriyle gösterdiler. Anıları yol göstermeye devam ediyor.
(Foto Tasarım: Başak Akgül/ Islak Kalem)

SOSYAL MEDYADA ANMA MESAJLARI

Gezmiş, Aslan ve İnan, idam edildikleri gün her yıl farklı etkinliklerle anılıyor.

Bu yıl da Türkiye'de Twitter'da en çok konuşulan başlıklar listesinin yarısında bu olayla ilgili etiketler yer alıyor.

Birinci sırada bulunan #6Mayıs1972 etiketiyle şu ana kadar 40 bine yakın mesaj atıldı.

  1. Mustafa Kemal Atatürk’ün izinde tam bağımsız Türkiye için mücadele edenlere ve bu yürüyüşü sürdürenlere selam olsun. İdamlarının 47. yıl dönümünde Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ı rahmetle anıyorum.

  2. Bugün daha net anlaşılmaktadır ki “Vatan, onu parsel parsel satanların değil; uğrunda darağacına gidenlerin vatanıdır.” Milletimiz ne satanları ne de uğrunda can verenleri asla unutmayacaktır! Üç fidanın bağımsızlık meşalesi daima yanmaya devam edecektir!

  3. Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan, Yusuf Aslan... İdamlarının 47. yılında saygıyla, minnetle anıyorum. Yaşasın tam bağımsız Türkiye!

  4. O gece Hıdrellezdi... O gece kimse dileklerini bir gül ağacının dibine gömemedi, O gece... Bir kavak ağacının altına Üç fidanın gölgesi düştü... Saygıyla...

  5. Hoşçakal kardeşim Deniz, çocukluk kahramanım, ağabeyim “Yaşasın Tam Bağımsız Türkiye” diye hayatını halka armağan eden yiğit devrimci???? DENİZ YUSuF HÜSEYİN adlarını ölümsüzleştiren sizi hiç unutmayacağım eşitlik kardeşlik umuduyla bütün Denizleri Gezmiş oldum


yabanci dizi izle, canli bahis, canli casino, bahis siteleri, guvenilir bahis siteleri, tipobet365, tipobet, 

Üye Ol



Üye Girişi