Kadın Olmak

01.06.2009 0

Haziran sayısı için Kazete’ye ne yazayım diye düşünürken, aklıma bir cinlik geldi.

Günümüzde her şeyi Google’a sormanın adet olduğunu düşünerek, Google arama motoruna kadın olmak yazdım. Kadın olmak sorgusunun Google’daki karşılığı 4.100.000 sonuç çıktı. Her sayfada yaklaşık 10 sonuç olduğunu düşünürsek, 410.000 sayfa demekti. İlk sayfalardan itibaren şöyle bir gözden geçirdim. İlk sayfadaki 10 sonuçtan 9’u magazin sadece 1’i Leyla Halid’in “Filistin’de kadın olmak” haberiydi. İkinci sayfadaki 10 sonucun ise 8’i magazin sadece 2’si toplumsal ve sanatsal içerikliydi. Üçüncü sayfada ise durum yine pek değişiklik göstermiyordu. 10 sonuçtan 7’si magazin diğerleri toplumsal haber ve bilimsel haber içerikliydi.

İnternet üzerine yapılmış araştırmalardan birinde okumuştum. İnternet sitelerini ziyaret eden ya da Google’da tarama yapanların %80’i genellikle ilk üç sayfayı okurken, üçüncü linkten sonrakileri sadece %20’lik bir kesim ziyaret ediyormuş. Dolayısıyla, Google arama motorundaki sıralamalar aynı zamanda iletişim çalışmalarında “öne çıkarma” dediğimiz çerçeveleyici yaklaşımın da bir göstergesi olarak alınabilir.

Kadın olmak konusuna geri dönersek, Google’ın konuya ilişkin içerik sıralamasının bir yandan toplumdaki genel geçer eğilimi de yansıttığını, diğer yandan ise “öne çıkarma” ve “yeniden üretme” süreçlerini işleterek mevcut geleneksel yargıları yeniden ürettiğini söyleyebiliriz.

Google’ın arama sonuçlarından ilk sırada www.kadinolmak.net isimli (adresli) bir internet sitesi yeralıyordu. Tüm Türk Kadınlarının Fan Sitesi sloganını benimsemiş olan siteye girdiğimizde, kadının tek ve temel derdi olarak nasıl kilo verileceği sorununa odaklanılmıştır. Başkaca bir “kadın” soru(nu)na ana sayfadan doğrudan ulaşmak pek mümkün görünmüyordu.

İkinci sırada yer alan site www.kadinolmak.com sitesiydi. Bu sitede kadına ilişkin konuların sıralaması ise soldaki kolonda güzellik, saç bakımı, cilt bakımı, vücut bakımı, makyaj, moda, diyet, cinsellik, magazin, sağlık, hamilelik, anne-bebek, çocuk gelişimi, kariyer, yemek tarifleri, astroloji olarak sıralanıyordu. Sıralamaya bakınca sitenin bir erkek elinden çıktığını düşünebilirsiniz. Sağlığın moda, diyet ve magazinden sonra gelmesi, kariyerin çocuktan sonra gelmesini başka nasıl açıklayabiliriz.

Üçüncü sırada yer alan siteyi de dolaşmamak olmazdı. www.kadiniz.com adresindeki sitenin manşetini Seda Sayan ile birlikte pazarlanan elma-krom zayıflama hapı oluşturuyordu. Kategoriler ise diğerlerinden bir parça farklı olarak şöyle sıralanmıştı: dünya kadınlar günü, videolar, kadın programları, meme sağlığı, ajandam, akupuntur, anne-çocuk, astroloji, aş-evlilik, cinsellik, çocuk isimleri, diyet, piercing, güzellik, hazır mesajlar, hobi, kariyer, kitap vd. Site içeriğine dünya kadınlar günüyle başlayan site yöneticisinin daha sonradan kariyer ve kitabı astrolojiden sonraya koymuş olması, içerik sıralamasında (öncelemesinde) tam bir kafa karışıklığı olduğunu düşündürtmektedir.

Bu kısa Google turundan sonra, internette kadın olmak’ın erkeğin kadına bakışını aşamamış bir yaklaşıma ve öncelikler sıralamasına sahip olduğunu görmek Türkiye’de kadın olmak adına katedilmesi gereken yolun daha çok uzun olduğunu gösteriyor.