İyilikten maraz hasıl olur!..

04.07.2011 0

Bu sözün ne demek olduğunu hep merak etmişimdir, gerçi bunu ziyadesiyle hayatımda bizzat yaşayıp gördüm ama böyle birşeyin nasıl olabileceğini hala kendi mantık ve vicdan sınırlarım çercevesinde algılayamıyorum. O yüzden de araştırıp iyiliğe kötülükle davranan insanları daha yakından tanımak istedim…
İnsanı gerçek insan yapan, her mahlukata karşı acıma, merhamet ve şefkat duygularıdır.. Peki merhamet dediğimiz nasıl bir duygudur? Aslında merhamet “duygu”dan ziyade “fiil”dir, merhametin varlığına işaret eden duygular acıma, sevgi ve şefkat olsa da, merhametin asıl göstergesi bu duyguların hür bir irade ile fiili bir yardıma dönüşmesi, merhamet edilen varlığın bir ihtiyacını imkanlar ölçüsünde karşılama isteğidir. Yani bir yoksula sadece acımak merhamet değildir, bu acıma duygusunun bir yardım şekline dönüşmesine ancak merhamet denilebilir. Merhamete ilişkin diğer önemli bir husus, amaçtır; burada merhamet kişinin acımaktan dolayı kendi vicdanını değil, kendisine muhtaç olanı rahat ve huzura kavuşturmasıdır. Tüm bunların doğru şekilde bir insanda bulunması ise güzel ahlakın göstergesi ve sonuçta merhametli davranıştan olması gereken de maraz değil muhabbettir…

Buradaki yardımı da yalnızca maddi destek gibi anlamamak gerekir. Merhametle davranmanın göstergesi olarak, başta tüm canlı/cansız varlık ve mahlukatı korumak, bunun yanında daha spesifik olarak insanın evlatlarını koruyup gözetmesi, ana babaya hürmet ve itaat etmek, akrabayı ve dostları ziyaret etmek, yaşlılara, yoksullara, hastalara, sakatlara, yetimlere, kimsesizlere, yolculara yardım ve ilgi yanında alçak gönüllülük, hal hatır sorma, gönül alıcı sözler söylemek ve güleryüzlü olmak sayılabilir...

Yardım eden kişi bu yardımını hür iradesiyle gönülden yapmıyor veya muhtacın ihtiyacını karşılamak yerine gösteriş için, kendisini etrafa bu tür iyilikler yapan biri gibi tanıtmak için yapıyorsa, gönülden yapılmayan bir işin sonucları da niyete göre olduğundan, şüphesiz bu “niyet bozukluğu” maraza yol açacaktır. Demek ki “maraz” merhametten değil, aslında merhamet kılığına bürünen nefsî bir “ince hesaptan” doğmaktadır.

Gelelim bu tür bir merhamete ve sonuçta iyilik ve yardıma layık olmayan insan tipine. Yani niyet tamamen samimi bir iyilik olup da karşıdaki acınan kişi bunu anlamayacak ahlak yapısındaysa ne olacak? Bu tür insanlardan uzak durmak, yüz çevirmek ve hatta sert davranıp haddini bildirmek gerekir, zira onlara karşı hissedilen merhamet ve iyi niyetle uzatılan yardım elini göremeyecek kadar bozuk bir karakter yapısına sahiptirler, nankör ve vefasızdırlar, velhasıl ağzınızla kuş tutsanız fayda etmez böylelerine…O yüzden bu ahlak ve karakterdeki insana sert davranmak yerine yumuşak davranmak da yanlıştır, çünkü anlamayana insaf ölçüsünü kaçıran bir yumuşaklık merhamet olmaz. Dolayısıyla merhamet zannedilen böyle bir tutumdan da muhabbet değil, haliyle maraz hasıl olacaktır…

Ana fikir: “Bazı insanlar, gördükleri iyiliği kötüye kullanır; iyilik edenin başına dert açar. Acınacak durumda oldukları halde, kendilerine gösterilen ilgiyi hak etmeyen, hatta kotüye kullanan insanlar da vardır. Böyleleri iyiliğini gördükleri kişinin başını derde sokar, onu dayanılması güc durumda bırakır…
Acımak, insanca bir duygudur. Kişi, acıdığı kimseye yardım eder; onun sıkıntılarını gidermeye çalışır. Bunun sonucu duyulan mutluluk büyüktür. Ama acımanın da bir sınırı vardır, insanlara gereğinden fazla acır, her dediğini yapar, yardımlarımızın derecesini iyi ayarlamazsak onlara iyilik yerine kötülük etmiş oluruz. Aşırı yardım ve iyilik yaptığımız insanı tembelliğe sürükleriz. Bir zaman gelir ki kişi hazıra alışır, çalışmayı bırakır ve bu iyiliği istismar eder. Alışmış olduğu yardım kesilince iyiliği yapana düşman olur ve ona kötülük yapmaya, bu yardımı da zorla almaya kalkar. O yüzden yapacağımız yardımın ve iyiliğin kime ve ne ölçüde olacağını iyi düşünmeli, bu tür insanlara aşırı yardımdan kaçınmalıyız.” 

Bu noktada tek soyleyebileceğim, merhametinizi ve buna baglı olarak, acıma, sevgi, ve şefkat duygularınızı aynı düzeyde anlayacak insanlarla karşılasmanızı ve böylelikle yaptığınız iyiliklerin de heba olup maraza değil, muhabbete dönüşmesini dilerim…