1 MAYIS

01.05.2011 591

“Yepyeni bir hayat gelir bizde ve her yerde1 Mayıs, 1 Mayıs İşçinin Emekçinin Bayramı!” Bu marşı öğrendiğim ve ağız dolusu haykırdığım gün şunu da öğrendim ki, 1 Mayıs yalanlarla örülü bir masal olarak bizlere anlatılmış. Söz konusu emek olunca hangi konuda doğru masallar dinledik ki?1 Mayıs bizim biçimlendiğimiz koşullarda yıllarca ‘Bahar bayramı’ olarak kutlandı. Çocukluğumuzun şenliği, gençliğimizin korku masalı, işçiliğimizin yasak bayramı, 1 Mayıslar yaşadık…1 Mayıs yaklaştıkça gözaltına alınan ‘Eski tüfekler’, devrimciler, emekçiler, yüreklere salınan korku, verilen gözdağları, sanki emek bayramı değil savaş provaları yapılan günler yaşadık.Bizim yaşadığımız koşullarda 1 Mayıs hep böyle şekillendi.O nedenle çocuklara anlatacağımız 1 Mayıs masalı önce yalanlarla başlayacak sonra Nazım Hikmet in  ‘İşçiler ve 1 Mayıs’ şiiri ile soluklanacağız:  " Onlar ki toprakta karınca,suda balık, havada kuş kadarçokturlar; korkak, cesur, cahil, hakîm ve çocukturlar ve kahreden yaratan ki onlardır,destanımızda yalnız onların maceraları vardır."  Ezberlediğimiz şiir, söylediğimiz ‘günlerin bugün getirdiği’1 Mayıs marşı,  tarihçesini ağız dolusu anlatacağımız o efsaneleşen öykü:1 Mayıs 1886Amerika nın Chicago kentinden işçilerin istekleri: İş gününün sekiz saat olarak saptanması. Bu kadar olur mu? Kölelik benzeri çalışma koşullarının düzetilmesi ve sendikal haklar için yapılan grev ve gösteriler sonunda; kanlı çatışmaların, sorumlusu olarak, işçi önderlerinin tutuklanması ve idam edilmesi...11. Enternasyonal’in 1889 tarihinde yaptığı çağrı ile 1 Mayıs, dünya işçi sınıfının birlik, dayanışma ve mücadele günü olarak o tarihten itibaren 135 ülkede İşçi Bayramı olarak kutlanmaya başlar.                           1 Mayıs ta, tıpkı 8 Mart " Dünya Emekçi Kadınlar Günü " gibi ardından kanlı olaylar ve bedeller ödenen mücadele günü... Türkiye de ilk " 1 Mayıs " şiirini yazan, tramvay işçileri grevine katılan, yoksul bir kantarcının kızı Yaşar Nezihe. " Bir Mayıs İçin " şiirinde: " Ey işçi. / Bugün hür yaşamak hakkı seninken / Patronlar o hakkı senin almışlar elinden" diyor.TÜRKİYE’DE 1 MAYISÜlkemizde 1 Mayıs ilk kez Osmanlı döneminde, 1905 yılında İzmir’de kutlanır, bunu 1909 Üsküp kutlaması izler. İstanbul 1 Mayıs kutlaması ile 1910’da tanışır.Cumhuriyet döneminde uzun yıllar dönemin koşulları nedeniyle “ 1 Mayıs”ların “ işçi bayramı” olarak kutlanması yasaklanır. İşçi bayramı olarak ilk kez, 1975’de İstanbul Tepebaşı’nda bir düğün salonunda, 1976’dan itibaren de meydanlarda coşkulu kutlandı.Ve 1 Mayıs 1977.O kanlı gün işçi sınıfı tarihindeki yerini aldı.12 Eylül 1980 darbesi ile bir süre kutlamalar kesintiye uğradı.Batı ülkelerinde olduğu gibi yasal “ işçi bayramı” statüsü kazandırılmasa bile, 1 Mayıs’ın 2009 yılında “ emek ve dayanışma Günü” adıyla TBMM’nde tatil günü olarak kabul edildi. TAKSİM: EMEĞİN BAYRAM YERİ2010’da Taksim Meydanı’nda 33 yıl aradan sonra 1 Mayıs’ı coşkuyla kutladık…O, 1 Mayıs özlemin gönüllerde gül açtığı gündü.O gün sevgiliye kavuştuk.Yılların yalan masalı o gün son buldu.“ Ancak bu böyle gitmezSömürü devam etmezYepyeni bir güneş doğarBizde ve ülkelerde”Bu yıl 1 Mayıs’ın 122. yılında Avusturya’nın İnnsbruck kentinde konuşacağım. Gönlüm Taksim’de…