Zerrin Toprak Karaman

Prof.Dr, Dokuz Eylül Üni. İİBF.

zerrintoprak@gmail.com


31.10.2012 - 12:45
545
Yazı Boyutu:    

 

Kent yönetiminin idari yapısı planlandığında, bu yapının, mekândaki fiziki, ekonomik, politik, sosyo-kültürel diğer unsurlar ile tamamlanması beklenmektedir. Aslında idari sınırlar içinde yerleşmiş topluluğa sunulacak kaliteli hizmetlerin “hangi kurumsal yapı” içinde sağlanabileceği temel anahtar sorudur. Alan büyüklüğü ve seçmen memnuniyeti ilişkisi kuşkusuz, merkezi yönetimin iktidarının sürdürülebilirliği ile ilişkilendirilebilirse de, esas unsur modern taleplere uygun olarak, o alandaki hizmetlerin kalitesine özen kadar demokratik katılımın da sağlanması, bu sürecin ayni zamanda “toplumun demokratikleşmesine” de hizmet etmesidir.

Kentlerin doğumlar yanında, göçlerin bütün tiplerini içine alarak büyümesi, giderek çeşitlenen ve hizmetlere olan artan taleplerle bağlantılı seçmen baskısı, büyük kentlerin ya da metropol bölgelerinin ülke içindeki var olan önemini daha da arttırmıştır. Bölgesel gelişme stratejilerinde, kır ve kent bütünlüğü önemli bir tamamlayıcı unsura sahiptir. Bugün Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı (OECD) ülkeleri içerisinde 1,5 milyon ve üzeri nüfusa sahip 78 metropol bölgesi olup, ulusal ekonomik faaliyetlerin önemli bir kısmı bu alanlarda yoğunlaşmaktadır. Bu nedenle büyük alan yönetimleri giderek tercih edilen bir ölçek durumuna gelmektedir. 

Ayrıca büyüklük düzeyi ne olursa olsun kamu, özel ve sivil ortaklıklar işbirliğinde hizmet etkinliği ve demokratik katılımın sağlanmasına yönelik katılımcı yönetim modelleri(yönetişim) ve etkinliği artıracak "e" uygulamaları, bilgi teknolojileri çalışmalarına ilişkin gelişmeler,  geleneksel tartışma ölçülerinden olan ulaşım, planlama vb konulardan daha çok öne çıkmaktadır. Özetle, büyük alan yönetimlerinin ekonomik yönetimi ve hizmet analizleri kuşkusuz çok önemlidir ancak tek başına yeterli değildir. 

Halk gerek merkezi,  gerekse yerel düzeyde kurumların sahip oldukları yetki ve sorumlulukları ayırt etmeksizin “güvenli kent, sağlıklı gıda, eğitim, istihdam, ulaşım ve çevresel koşullar”  gibi çeşitli düzeydeki hizmetlerde yaşam kalitesi standartlarına erişmek isterken, idare de kendi yönetim/iktidar ilişkiler ağında sürdürülebilirliğini sağlamaya çalışmaktadır. Ayrıca gelişmiş demokratik yapılanmalarda, devlet yönetimi, hangi siyasi yönetim sistemine sahip olursa olsun, yerleşikleri ilgilendiren önemli konuların müzakereye açılmasının gerekliliğinden hareketle, katılımcılığı kolaylaştıran kurumsal mekanizmalar ve ortamlar hazırlamaktadır.

Konuyu kentsel yapılanma modellerinin sürekli odağında yer alan büyük alanlar için değerlendirmek gerekirse, bölge olarak tanımlanabilecek alanları esas alan yapılanmalarda, Türkiye’nin gündeminde yer aldığı gibi büyük kent idari sınırlarını il sınırına çekmek makul bir hizmet ölçeği  olarak değerlendirilebilirse de,  yalnızca hizmetlerin etkinliğine odaklanarak, hizmetleri hızlandırmak gibi bir iddia ile, halkın seçilerek geldiği “il meclislerini kaldırmak” idari özenden uzak bir tercihtir. Başka bir anlatımla “demokrasiyi aradan çekmek” anlamına gelmektedir. Bu tip uygulamalar demokratik gelişmeleri kısıtlayacağı ve/veya ortadan kaldırabileceği için de bilimsel olarak kabul edilebilir değildir. Bu durumda mevcut müzakere ortamlarını oluşturan “kent konseyi”, “kalkınma ajansı” gibi il ölçeğindeki demokratik yapılanmaların, büyük alan yönetimlerinde sadece yerel yönetimleri değil, genel idareyi de “kamu hizmetlerinde etkinlik ve yerindelik “ açısından denetleyen mekanizmalara dönüşmesi de önem taşımaktadır. Bölgesel ölçeklerde resmi olmayan organizasyonlara yüklenilen kamusal kararları kontrol fonksiyonu, etik kurumsallığın sağlanması adına, idari yapısı ne olursa olsun, devletlerin sürdürülebilirliğini sağlamaya yönelik uluslar arası düzeyde kabul edilen Avrupa eylem planlarının ortak adımıdır. Bu tarz bir yaklaşım: yerellik ve yerindenlik hakkı tanısı ile yerel yönetimlerin, “demokratiklik ve hizmet işlevselliğini” birlikte değerlendiren yerel yönetim felsefesine de uygundur.


Üye Ol



Üye Girişi